على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1133

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

درآيد مانند جنگجو و هنگامه‌جو و صلحجو و جستجو و دلجو . جو ( javv ) ا . ع . ما بين آسمان و زمين . و زمين پست و نشيب . ج : جواء و اجواء . و صحن درونى خانه . و گشادگى وادى . و ا خ نام يمامه و نام سيزده موضع ديگر . جو ( javv ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - فضاى ما بين زمين و آسمان كه بيونانى آتمسفر و به فارسى نيوارنا نامند . جواء ( jev ' ) ا . ع . زمين مغاك . و وادى فراخ . و نوعى از توشه‌دان شبان كه به پاتابه ماند و راعى در آن ادوات خود نگاهدارد . و فضاى ميان خانه‌ها يق نزلنا فى جواء بنى فلان . ج : اجوية . و غلاف ديگ و يا چيزى از چرم و جز آن كه بر آن ديگ نهند . و ا خ . موضعى به صان و موضعى بيمامه . و وادى و آبى . و ج . جوة ( javvat ) . جوا ( jav ) ا . پ . به زبان مردم استراباد جدائى و مفارقت . جوآب ( jav - b ) ا . پ . ماء الشعير و مشروبى كه جهة بيمار از پختن جو برهنه در آب سازند . جواب ( jav b ) ا . ع . پاسخ . ج : اجوبة و جوبات . جواب ( jav b ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پاسخ و رد كلام . و جواب خطاب : پاسخ از سؤال . و جواب دادن : پاسخ دادن و رد كردن . و بيرون كردن و از شغل و كار باز داشتن . و مقابل بودن . و جواب داشتن : دليل و حجت داشتن و گفتار صحيح در مقابل مدعى داشتن . و جواب كردن : از شغل و كار كسى را معزول كردن . و اخراج كردن كسى را و رد كردن آن را . و حاضر جواب : رد صدا و آواز بازگشت . و مستعد و آمادهء در پاسخ . و چالاك در گفتار و تيز گفتار . جواب ( javv b ) و جوابة ( javv bat ) ا . ع . رجل جواب ليل : مردى كه همه شب راه رود . و كذلك امراة جوابة ليل . جواب بالا ( jav b - b l ) ا . پ . غالب شدگى بر پند و نصيحت . جوابدار ( jav b - d r ) ا . پ . شخص ضامن . جوابده ( jav b - deh ) ا . پ . ضامن و حامى . و آنكه مقابلى مىكند چيزى را . جواب سؤال ( jav b - so l ) ا . پ . گفتگو . جواب نامه ( jav b - n me ) ا . پ . هر نامه‌اى كه در جواب نامهء كسى نويسند . جوابى ( jav bi ) ع . ج . جابية . جوابيه ( jav biyye ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - مراسلهء جوابيه : نامه‌اى كه در پاسخ نامهء كسى نويسند . جواة ( jav t ) ا . ع . غلاف ديگ و آنجائى كه ديگ را گذارند . جوات ( jev t ) م . ع . جاوت الابل مجاوتة و جواتا : بكلمهء « جوت جوت » خواند شتران را بسوى آب . جوات ( jov t ) ا . ع . جوت جوت شتران هنگام خواندن آنها را بسوى آب . جؤآثى ( jo s ) و جؤآثاء ( jo s ' ) ا خ . ع . نام شهر خط و يا قلعه‌اى در بحرين . جواحر ( jav her ) ا . ع . جانوران خزنده‌اى كه بسوراخ روند و پنهان شوند . جواد ( jav d ) ا و ص . ع . جوانمرد و سخى يستوى فيه المذكر و المؤنث يق رجل جواد و امراة جواد . ج : اجواد و اجاود و جوداء و جود و جودة . و فرس جواد : اسب نيكورو . و كذلك فرسة جواد . ج : جيادوا جياد . و ج ج : اجاويد . و سرنا عقبة جوادا اى بعيدة . جواد ( jov d ) ا . ع . تشنگى . و يا شدت . تشنگى و نعاس . جواد ( javv d ) ع . ج . جادة . جواد ( jav d ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - منعم و سخى و جوانمرد و كريم . جوادس ( jav des ) ع . ج . جادسة . جوادف ( jav def ) ع . ج . جادف . جواذب ( jav zeb ) ع . ج . جاذب . و جاذبة . جواذى ( jav zi ) ا . ع . ناقه‌هاى تيز رو كه گويا بر زمين پا نمىنهند . جوار ( jav r ) ا . ع . آب بسيار و دور تك . و صحن گرداگرد سراى و پيرامن آن . و كشتيها ( لغتى است در جوارى ) . و شعب الجوار : نزديك مدينه است . جوار ( jev r ) و ( jov r ) ا . ع . عهد و امان و زنهار يقال هو فى جوارى و فى جوارى . جوار ( jev r ) و ( jov r ) م . ع . جاور مجاورة و جوارا و جوارا . مر . مجاورة . جوار ( jev r ) ا . ع . زنهار دادن به كسى و آن را در زنهار خود آوردن . جوار ( jev r ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - همسايگى . و پناه و زنهار . و در جوار : در پناه و زنهار . و هم‌جوار : همسايه . جوآر ( jo ' r ) ا . ع . بانگ گاو . و قرأ بعضهم عجلا جسدا له جؤآر اى خؤآر و قى و بيمارى ريخ زدن مردم . جوآر ( jo ' r ) م . ع . جارجأرا و جوارا . مر . جأر . جوار ( jov r ) ا . پ . پروانگى و اجازت و رخصت و اذن . جوار ( javv r ) ا . ع . كشاورز و برزگر